T3, 09 / 2018 2:17 sáng | nguyenhongky1992

(Văn mẫu lớp 12) – Em hãy phân tích bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu (Bài văn phân tích của một bạn học sinh giỏi văn tỉnh Quảng Bình).

BÀI LÀM

Thời kì văn học hiện đại, hình ảnh đất nước “bùng nổ” với nội dung hướng vào ca ngợi đất nước gắn với trầm tích văn hóa và sự nghiệp đổi mới bền vững. Đó là những cái tên quen thuộc “Tiếng hát con tàu” của Chế Lan Viên, “Quê hương” của Giang Nam, “Đất Nước” của Nguyễn Khoa Điềm, “Việt Bắc” của Tố Hữu… Và với tôi, bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu để lại nhiều ấn tượng hơn cả.

Tố Hữu là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp, được tôn vinh là nhà cách mạng lão thành, nhà hoạt động chính trị xuất sắc, nhà thơ cách mạng lớn nhất thế kỷ XX. Cùng với sự sự nghiệp cách mạng, thơ Tố Hữu có những trưởng thành về tư tưởng và nghệ thuật. Bài thơ “Việt Bắc” của Tố Hữu là khúc trường ca ca ngợi chặng đường cách mạng đầy gian khổ nhưng vô cùng hào hùng của dân tộc, ca ngợi ăn tình cách mạng và đạo nghĩa thủy chung.

Trước hết, bài thơ là sự tái hiện dấu mốc lịch sử quan trọng của sự nghiệp cách mạng dân tộc. Tháng 7/1954, Hiệp định Giơnevơ được ký kết đồng nghĩa với việc miền Bắc hoàn toàn giải phóng. Đến tháng 10, cơ quan Trung ương Đảng chuyển từ căn cứ địa Việt Bắc về Hà Nội. Cuộc chia tay lịch sử giữa đồng bào Việt Bắc và cán bộ chiến sĩ đã khơi gợi cảm hứng cho nhà thơ viết lên bài thơ này.

Một điểm phải nhắc tới trong bài thơ đó là đặc điểm cấu tứ. Tác giả viết bài thơ dưới hình thức đối thoại nhưng thực chất lại là độc thoại nội tâm của chính mình. Mặt khác, bài thơ không chỉ là tình cảm riêng của nhà thơ mà nó là tình cảm chung lớn lao của toàn bộ con người trong kháng chiến. Lấy tình cảm riêng tư của đôi lứa “mình” và “ta” trong nỗi nhớ để thể hiện tình thương mến khắc cốt ghi tâm ân tình cách mạng của dân tộc. Nó đã tạo nên chất trữ tình – chính trị trong bài thơ.

phan-tich-bai-tho-viet-bac-cua-to-huu

Toàn bộ bài thơ “Việt Bắc” là lòng yêu nước vô bờ bến của tác giả. Lòng yêu nước xuất phát từ niềm tự hào về thiên nhiên Việt Bắc:

“Rừng xanh hoa chuối đỏ tươi
Ðèo cao nắng ánh dao gài thắt lưng.
Ngày xuân mơ nở trắng rừng
Nhớ người đan nón chuốt từng sợi giang
Ve kêu rừng phách đổ vàng
Nhớ cô em gái hái măng một mình
Rừng thu trăng rọi hòa bình
Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung”

Loading...

Thiên nhiên Việt Bắc muôn màu muôn vẻ tựa bức tranh tứ bình về tứ mùa, xuân trắng, hạ vàng, thu tím, đông ấm đỏ. Bên cạnh bức tranh thiên nhiên tác giả còn thể hiện bức tranh của lòng người:

“Nhớ từng bản khói cùng sương
Sớm khuya bếp lửa người thường đi về”
“Nhớ gì như nhớ người yêu
Trăng lên đầu núi nắng chiều lưng nương”

Trong khoảng không gian và thời gian sương sớm, nắng chiều, đêm khuya tất cả đều thể hiện tình cảm quân dân gắn bó mặn nồng giống như tình thương nhớ của lứa đôi. Niềm yêu mến tự hào lớn lao còn thể hiện qua vẻ đẹp con người Việt Bắc trong lao động và kháng chiến. Trong đoạn thể hiện bức tranh tứ bình, hình ảnh con người lên nương vừa mang tư thế vừa mang khí thế. Tư thế con người đứng trên đỉnh núi cao, ánh mặt trời chiếu vào chiếc dao gài trên thắt lưng lóe sáng đầy tự tin làm chủ núi rừng. Những người mẹ, người em gái Việt Bắc cần mẫn và tài hoa. Từ bàn tay tài hoa, người phụ nữ Việt Bắc tạo ra chiếc nón nghĩa tình gửi chiến trường. Tình yêu nước được thể hiện đầy tính sử thi và cảm hứng lãng mạn thông qua sự kiện thắng lợi đêm đồng khởi và công cuộc xây dựng đất nước:

“Nghìn đêm thăm thẳm sương dày
Ðèn pha bật sáng như ngày mai lên.
Tin vui chiến thắng trăm miền
Hoà Bình, Tây Bắc, Ðiện Biên vui về
Vui từ Ðồng Tháp, An Khê
Vui lên Việt Bắc, đèo De, núi Hồng.”

Bài thơ Việt Bắc còn mang tính dân tộc. Nó thể hiện ở việc tác giả tập trung phản ánh những bản sắc văn hóa riêng của đất nước và cả truyền thống nghĩa tình thủy thủy chung, truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, truyền thống “thương thể thương người như thể thương”, thân truyền thống yêu nước… Mặt khác, bài thơ đã vận dụng sáng tạo thành công hình ảnh người về – kẻ ở quen thuộc trong ca dao thông qua cặp đại từ “mình” – “ta”

“Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng”

Ngoài ra, Tố Hữu còn vận dụng sáng tạo và thành công thể thơ lục bát của dân tộc. 90 câu thơ lục bát với nghệ thuật bình – đối cân xứng, nhịp nhàng và hình ảnh thơ vừa đậm tính văn học dân gian lại vừa có những sáng tạo riêng chứng tỏ tài năng và phong cách Tố Hữu.

Những tình cảm, tư tưởng, triết lý mà Tố Hữu truyền tải trong bài thơ “Việt Bắc” đã khẳng định giá trị lịch sử và giá trị văn học của tác phẩm. Trong thời đại hòa bình ngày nay, thế hệ thanh niên có thể không biết đến chiến đấu, gian khổ, hy sinh, nghĩa tình nhưng mỗi khi đọc “Việt Bắc” lòng ai chẳng dậy sóng vì một Tố Hữu tài hoa, một Việt Bắc hào hùng và một Việt Nam lịch sử.

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục