T4, 11 / 2017 3:03 sáng | nguyenhongky1992

(Soạn văn lớp 11) – Anh (Chị) hãy Soạn bài Chữ Người Tử Tù lớp 11. (Bài làm văn của bạn Hoàng Thị Mai Hà).

Đề bài: Soạn bài Chữ Người Tử Tù của Nguyễn Tuân

BÀI SOẠN

1, Xuất Xứ

– 1938 in trong tạp trí Tao Đàm

– 1940 ” Vang bóng một thời” tên Chữ người tử tù.

– Đề tài: Xin chữ, cho chữ.

– Nghệ thuật thư pháp. (sgk).

2, Tóm tắt và bố cục

Bố cục: 3 Phần:

Phần 1: Từ đầu -> rồi sẽ liệu.

Phần 2: Phần 3

II, Đọc hiểu chi tiết

1, Tình huống truyện

– Cảnh ngộ gặp gỡ.

– Huấn Cao: Người tử tù: Người tù chờ chết chém.

– Quản Ngục, thầy thơ lại: Trong coi nhà tù.

– Không gian: Nhà lao

– Thời gian: Mấy ngày cuối đời của Huấn Cao.

– Cảnh ngộ: Éo le, đặc biệt.

– Tư cách: Quan hệ xã hội.

+ Huấn Cao: Kẻ phản nghịch chống lại triều đình.

+ Quản ngục: Đại diện cho triều đình.

-> Mối quan hệ đối lập

– Quan hệ nghệ thuật.

+ Huấn cao: Người có tài, sáng tạo ra chữ.

+ Quản ngục, thơ lại: Là những người say mê cái đẹp, bảo lưu cái đẹp.

-> Có tâm hồn nghệ sĩ.

Nhận xét: Tình huống: Rất độc đáo, éo le.

Vai trò: Các nhân vật bộc lộ tính cách tạo hấp dẫn thu hút người đọc.

Thủ pháp nghệ thuật: Đối lập.

2, Nhân vật Huấn Cao

a, Cảnh ngộ

– Xuất hiện gián tiếp qua lời quản ngục và thầy thơ lại.

– Tạo sự khách quan, chân thực, lôi cuốn.

– Tử tù chờ chết (Huấn Cao).

– Chống lại triều đình để thực hiện khát vọng tự do nhưng trí lớn không thành.

– Người anh hùng thất thế.

b, Vẻ đẹp Huấn Cao.

– Viết chữ nhanh và đẹp.

– Văn hay chữ tốt.

– Chữ đẹp, vuông.

– Chữ của ông là một vật báu trên đời.

– Chữ của Huấn Cao tươi tắn nói lên những hoài bão tung hoành của một con người.

-> Tài viết chữ khiến những người đối nghịch phải trầm trồ thán phục.

-> Niềm ngưỡng mộ được tôn vinh, là sở nguyện cả đời viên quản ngục.

=> Huấn Cao là một nghệ sĩ tài hoa về thư pháp.

Vì vậy ca ngợi Huấn Cao nhà văn muốn ca ngợi những người có tài và những giá trị văn hóa cổ truyền dân tộc.

3. Hình tượng nhân vật Huấn Cao

a, Khí phách Huấn Cao

– Qua lời nhận xét quản ngục.

+ Có tài bẻ khóa vượt ngục

+ Đứng đầu bọn phản nghịch.

+ Nổi tiếng nguy hiểm.

– Văn võ toàn tài, yêu thích tự do. Không chịu gò mình trong bất kì khuôn phép nào.

– Khi xuất hiện chốn lao tù.

+ Lạnh lùng trúc mũi gông nặng. Không thêm để ý lời dọa nạt của bọn lính. (Hành động hiên ngang, ung dung).

+ Khi nhận được đồ nhắm quản ngục: Huấn Cao thản nhiên.

+ Trước thái độ cung kính quản ngục: Mắng mó quản ngục, khinh bạc.

-> Một con người ngạo mạn.

+ Khi biết tin mình bị chém: Lặng nghĩ một lúc rồi mỉm cười -> Huấn Cao bình thản đón nhận cái chết.

– Huấn Cao xuất hiện trong hoàn cảnh bước vào nhà ngục với một cái gông trên cổ.

– Gông cũ, bằng gỗ lim, dài 8 thước, nặng 7- 8 tạ, vừa bóng loáng vừa sỉn những chất ghét đen sánh

-> Thật là một cái gông xứng đáng với tội án 6 người tử tù

+ Chiếc gông chính là hiện thân về quyền lực và sức mạnh của giai cấp thống trị phong kiến. Đây chính là vật để đe doạ những người dân thường và là hình phạt cho nhừng người dám nổi dậy chống lại triều đình phong kiến

– Tư thế: ngang tàng

– Thái độ: lạnh lùng

– Bị hành hạ tàn khốc: cùng 5 người mang chiếc gông nặng 7,8 tạ trên cổ, rệp cắn đỏ cả cổ, bị lính trêu đùa, nhưng Huấn Cao đã lạnh lùng chúc mũi gông thúc mạnh đầu thang gông xuống thềm tảng đá.

– Khi Quản ngục bước chân vào buồng giam thăm hỏi, Huấn Cao không hề quỵ luỵ, van xin mà còn tỏ thái độ ngạo mạn: ta chỉ muốn nhà ngươi đừng đến quấy rầy ta (sgk tr 111) kẻ thù cũng trở nên bé nhỏ, đáng coi khinh.

– Tuy là một tử tù, nhưng từ lời nói đến hành động của Huấn Cao đều toát lên tư thế ung dung, ngạo nghễ và luôn làm chủ bản thân mình uy vũ của kẻ thù không khuất phục.

=> Huấn Cao- một trong những hình tượng nhân vật lãng mạn đẹp nhất của Nguyễn Tuân. Mang một vẻ đẹp thống nhất giữa cái tâm và cái tài ( thiên lương – thiện và đẹp). Nhân vật được xây dựng bằng những dòng văn trầm lắng đĩnh đạc, những từ ngữ mực thước trang trọng mà vẫn phóng khoáng bay bổng, lãng mạn đầy ấn tượng. Xây dựng hình tượng nhân vật Huấn Cao một hình tượng lãng mạn có vẻ đẹp rực rỡ uy nghi Nguyễn Tuân đã bộc lộ một quan điểm, một lối sống của riêng mình: đề cao cái đẹp và con người tài hoa. Đây cũng là một lối chơi ngông, một nét tính cách của Nguyễn Tuân nhằm đối lập với cái xã hội thực dân lúc bấy giờ.

-> Huấn Cao mang vẻ đẹp khí phách của anh hùng lẫm liệt của bậc đại trượng phu bản lĩnh của một anh hùng không hề khuất phục uy quyền, bạo lực cho dù trí lớn không thành nhưng hiên ngang.

soan-bai-chu-nguoi-tu-tu-lop-11

b, Cái tâm

– Huấn Cao ý thức: Chữ quí thật

– Nhất sinh không vì vàng ngọc quyền thế mà ém mình viết chữ.

– Cả đời chỉ viết hai bộ tứ bình, một bức trung đường cho ba người bạn thân.

-> Coi thường lợi lọc, ý thức được tài năng, là người có nhân cách chính trực, trọng nghĩa, khinh lợi.

– Huấn Cao cho quản ngục chữ:

+ Huấn Cao cảm nhận được tấm lòng thiên tài.

+ Thiết chút nữa phụ mất tấm lòng trong thiên hạ.

(Sống phải biết đáp lại tấm trân thành của người khác)

=> Huấn Cao là người biết yêu quí cái thiện, cảm nhận trước thiên lương quản ngục.

=> Huấn Cao một con người mang vẻ đẹp hoàn hảo, trọn vẹn.

– Một con người có tài, tâm, trí điển hình cho mọi thời đại.

– Xác định bằng bút pháp lãng mạn, lí tưởng hòa.

– Một nhân cách đẹp bao giờ cũng phải hội tụ, thống nhất giữa tài và tâm.

– Cái tài, cái đẹp, cái thiện không thể tách rời nhau.

-> Quan niệm thẩm mĩ tiến bộ.

– Thiên lương là bản tính tốt tự nhiên của con người được trời phú cho.

+ Trước khi nhận ra tấm lòng của quản ngục ông Huấn coi y chỉ là loại cặn bã, tiểu nhân đắc chí tiểu lại giữ tù nên đối xử rất cao ngạo, coi thường.

+ Khi nhận rõ tấm lòng biệt nhỡn liên tài của một con người có sở thích cao quý mà chọn nhầm nghề, thì từ ngạc nhiên, băn khoăn nghĩ ngợi và cuối cùng, quyết định cho chữ Quản Ngục. Ông đã coi quản ngục là người bạn tri âm, tri kỉ của mình.

+ Huấn Cao còn cảm hóa được quản ngục bằng lời khuyên chân thành.

Loading...

– Huấn Cao nhận thức về việc cho chữ:

+ Chữ là quý giá, thiêng liêng.

+ Không vì tiền tài, danh lợi, uy quyền…mà bán rẻ lương tâm.

– Huấn Cao rất thận trọng khi cho chữ: cả đời ông mới cho 3 người bạn tri kỷ. (chi tiết sgk tr113)

– Tại sao ông lại cho chữ viên Quản ngục (kẻ làm việc xấu ở nơi nhơ bẩn, đối lập với tù nhân):

+ Không phải vấn đề “xôi thịt” mà Quản ngục đã cho người khoản đãi ông.

+ Bởi ông cảm phục tấm lòng biệt nhỡn liên tài của Quản ngục (quý trọng người có tài).

+ Bởi muốn giãi bày một chút hiểu lầm ban đầu khi Quản ngục vào thăm ông.

=>Từ chỗ không muốn cho viên quản ngục bước vào phòng giam của mình, ông chỉ coi y là loại cặn bã, tiểu nhân đắc chí, tiểu lại giữ tù nên đối xử rất cao ngạo, coi thường, đến khi đã thấy được thiên lương của quản ngục thì ông đã đồng ý cho chữ. Đến đây ông đã coi quản ngục là một người bạn, một tri âm, tri kỉ.  Nghệ thuật thư pháp hay chính là sự tôn vinh cái Đẹp đã khiến 2 con người vốn là kẻ thù trở thành tri âm tri kỉ với nhau. Đúng như Nhà thơ Nguyễn Du từng viết : ‘‘Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài’’=> Nếu như thiếu cách cư xử này, nhân vật Huấn Cao sẽ không toàn vẹn. Việc Huấn Cao đồng ý cho chữ quản ngục, cũng không phải thanh toán những nợ nần với quản ngục, cũng không phải hành động của một người sắp bị tử hình đem tài sản cuối cùngcho người ở lại, cũng không phải là cơ hội cuối cùng phô dĩên tài hoa. Đây trước hết làviệc làm của một tấm lòng đền đáp một tấm lòng trong thiên hạ, là tấm lòng của kẻ tri âm dành cho người tri kỉ. ở đây cái tâm đang điều khiển cái tài, cái tài đang phục sự cái tâm. Tài, tâm đang hoà vào nhau để tạo nên cái đẹp. Như vậy Nguyễn Tuân đã không đối lập tài với tâm, đẹp với tốt. Đây chính là khuynh hướng kín đáo nhưng không kém phần sâu sắc mạnh mẽ của Nguyễn Tuân trong tác phẩm nàyVới Nguyễn Tuân – Huấn Cao là một anh hùng – nghệ sĩ, không những thế ông có một tấm lòng biệt nhỡn liên tài, một thiên lương trong sáng vô cùng. Một ước mơ một khát vọng, mội nỗi buồn. Nguyễn Tuân đã gửi vào hình tượng nhân vật một ước mơ nỗi buồn và ước mơ của người dân yêu nước đang sống trong cảnh mất nước.

=> Huấn cao là người không chỉ có tài mà còn có cả tâm, có thiên lương cao đẹp

c. Huấn Cao – một nghệ sĩ thư pháp tài hoa: 

– Chất tài hoa nghệ sĩ được thể hiện gián tiếp qua những lời nói thái độ và hành động trầm trồ ngưỡng mộ của viên quản ngục và thầy thơ lại: “ Hay là cái người mà vùng tỉnh Sơn ta vẫn khen cái tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp đó không?”

=> Cái tài ấy của Huấn Cao được loan truyến như một huyền thoại, đến nỗi chỉ đọc tên thôi hai thầy trò quan ngục đã phải trầm trồ thán phục.

+ Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm.

+ Có được chữ ông Huấn mà treo là có một vật báu ở trên đời.

+ Nét chữ vuông tươi tắn nói lên những hoài bão tung hoành của một đời người.

– Thể hiện trực tiếp: Qua lời nói của Huấn Cao;

Chữ ta thì đẹp thật quí thật.!

=> Đây là một phẩm chất mang tính văn hoá, nghệ sĩ chỉ có những trí thức có chí lớn mới tu dưỡng rèn luyện mà giữ gìn.

– Quản ngục kẻ thù của ông cũng khát khao, ước muốn có được chữ của ông để treo trong nhà. Bởi vì chữ ông đẹp lắm, vuông lắm… có được chữ của ông mà treo là một báu vật trên đời. => có sức cảm hoá con người giúp con người thay đổi cả tâm tính và hành động.

– Ca ngợi tài năng của Huấn Cao, Nguyễn Tuân thể hiện quan niệm tư tưởng và nghệ thuật của mình: Kính trọng và ngưỡng mộ những bậc tài hoa, trân trọng nghệ thuật thư pháp cổ truyền của ông cha.

3, Nhân vật quản ngục

– Ngoại hình: Đầu điểm hoa Tâm, râu đã ngả màu.

– Nghề nghiệp: Quản ngục (xấu).

– Tính cách: Dịu dàng, biết trong người ngay, thanh âm trong trẻo có tâm điền tốt và thẳng thắng.

– Sở thích: Được treo chữ Huấn Cao trong nhà.

=> Quản ngục là người say mê cái đẹp, có tâm hồn nghệ sĩ và là người ” Chọn nhầm nghề”.

– Thái độ Huấn Cao:

+ Quản ngục đón tiếp Huấn Cao với thái độ hiền lành, kiêng lể. Biệt nhưỡng riêng đối với Huấn Cao.

+ Nửa tháng: Ngầm sai người mang một thị đến để biệt đãi Huấn Cao.

+ Cảnh nói với Huấn Cao: Ôn tồn, cung kính, lễ phép.

+ Ngục quan luôn băn khoăn làm thế nào để xin được chữ Huấn Cao.

+ Bái lĩnh Huấn Cao

=> Là người không dùng quyền lực để ép Huấn Cao cho chữ. Người có nhân cách.

– Quản ngục giám bất chấp pháp luật làm đảo lộn trật tự trong tù.

– Huấn Cao được quản ngục sùng kính thực chất là sùng kính cái tài, cái đẹp, cái thiên lương cao cả.

– Xếp vào hạng tri kỉ với Huấn Cao.

– Quan niệm nhà văn

+ Trong mỗi con người đều ẩn chứa tâm hồn yêu cái đẹp, cái tài.

+ Cái đẹp chân chính trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng giúp con người ta biết giữ phẩm chất và nhân cách.

4, Cảnh cho chữ

– Thời gian: Đêm khuya.

Không gian trong thù, trật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đất đầy phân chuột, phân gián.

Thời gian, không gian đặc biệt chưa bao giờ có.

– Cảnh cho chữ: Khói tỏa như đám cháy, ánh sáng đỏ rực.

– Người viết chữ: Cổ đeo gông, chân vướng xiềng xích.

– Người xin chữ: Coi ngục: Khúm núm.

=> Trật tự kỉ cương trong tù bị đảo lộn hoàn toàn. Tù nhân trở thành người ban pháp cái đẹp, dăn dạy ngục quan.

=> Nghệ thuật miêu tả, tả cảnh, tả người, thủ pháp đối lập. Nhịp điệu câu văn giàu giá trị tạo hình.

– Niềm tin và khẳng định sự chiến thắng của ánh sáng với bóng tối của cái đẹp với cái xấu xa, thiện và ác.

– Một cảnh tượng chưa nay hiếm có.

– Lời dăn dạy Huấn Cao với quản ngục.

+ Từ bỏ chốt ngục tù nhơ bẩn.

+ Tìm về chốn thanh cao để có thể tiếp tục sở nguyện cao quí. Giữ thiên lương cho bền vững.

+ Lời khuyên của Huấn Cao được quản ngục bái lĩnh.

-> Nguyễn Tuân khẳng định.

+ Cần tạo ra môi trường sống tốt cho bản thân.

+ Cái đẹp, cái thiện có sức mạnh cảm hóa con người bằng con đường của trái tim sức mạnh ấy được nhân lên gấp bội.

+ Thiên lương là bản tính tự nhiên của con người dù trong hoàn cảnh nào con người vẫn luôn khao khát hướng đến chân, thiện, mĩ.

=> Kết tinh vẻ đẹp tài hoa khí phách hiên ngang và thiên lương trong sáng tác của Huấn Cao.

– Góp phần thể hiện chủ đề tư tưởng tác phẩm, cái đẹp, cái thiện và nhân cách cao cả của con người đã chiến thắng và tỏa sáng.

– Bút pháp lãng mạng, lí tưởng hóa, ngôn ngữ dựng cảnh độc đáo, thủ pháp đối lập tập chung cao độ.

– Đoạn văn có thể xem là kiệt tác.

5, Nghệ thuật

– Tạo dựng tình huống truyện độc đáo, đặc sắc.

– Xây dựng thành công nhân vật Huấn Cao, quản ngục con người hội tụ nhiều vẻ đẹp bằng bút pháp lãng mạn.

– Xây dựng thành công thủ pháp đối lập, tương phản.

– Nghệ thuật giàu góc cạnh, hình ảnh, có tính tạo hình vừa cổ kính trang trọng, vừa hiện đại.

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục