T3, 11 / 2017 1:18 sáng | du

(Soạn văn) – Anh (Chị) hãy Soạn bài Vợ nhặt của Kim Lân. (Bài soạn văn của bạn Nguyễn Phúc Nam được 8,75 điểm).

Đề bài: Soạn bài Vợ nhặt của Kim Lân

BÀI SOẠN

TIỂU DẪN

Những nét chính về tác giả

  • Kim Lân (1920 – 2007), quê ở Bắc Ninh
  • Năm 1944, Kim Lân tham gia Hội Văn hóa cứu quốc, sau đó liên tục hoạt động văn nghệ phục vụ kháng chiến và cách mạng.
  • Ông chuyên viết truyện ngắn, viết về nông thôn và người nông dan.
  • Ông viết chân thật, xúc động về cuộc sống và người dân quê mà ông hiểu sâu sắc cảnh ngộ và tâm lí của họ.
  • Năm 2001, Kim Lân được tặng giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật.
  • Những tác phẩm chính : Nên vợ nên chồng (1955), Con chó xấu xí (1962)

Những nét chính về tác phẩm

  • Vợ nhặt được in trong tập Con chó xấu xí (1962).
  • Tiền thân của truyện ngắn này tiểu thuyết Xóm ngụ cư – được viết ngay sau Cách mạng tháng Tám nhưng dang dở và thật lạc bản thảo. Sau khi hòa bình lập lại (1954), ông dựa vào một phần cốt truyện cũ để viết truyện ngắn này.
  • Nội dung chính của câu chuyện kể về cuộc sống nghèo khổ của xóm ngụ cư và cuộc nhặt vợ của hai vợ chồng cùng cảnh trong xóm ấy.
Vợ nhặt
Vợ nhặt

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI

Câu 1.

Dựa vào mạch truyện, có thể chia tác phẩm thành 4 đoạn:

  • Đoạn 1: Từ đầu đến “tự đắc với mình”: Diễn biến tâm trạng của Tràng và thị trên đường về nhà.
  • Đoạn 2: tiếp theo đến “đẩy xe bò về”: Diễn biến cuộc gặp gỡ và quá trình “nhặt” được vợ của Tràng. Đồng thời kể về cuộc sống nghèo khổ của người dân trong nạn đói khủng khiếp.
  • Phần 3. Tiếp theo đến “nước mắt chảy ròng ròng”: Diễn biến tâm trạng của bà cụ Tứ khi thấy con mình “nhặt” được vợ.
  • Phần 4: Phần còn lại. Thể hiện niềm tin và khát vọng được sống tự do, ấm no, hạnh phúc.

Mạch truyện đã được tác giả đảo ngược với trình tự tự nhiên. Đoạn đầu kể về diễn biến tâm trạng của hai người khi nhặt được nhau và đưa nhau về nhà ra mắt mẹ chồng. Sau đó tác giả mới kể đến cuộc gặp gỡ của hai người ra sao. Điều này làm cho câu chuyện hấp dẫn hơn, hài hước hơn và cũng gợi nhiều đau thương hơn. Tuy nhiên, câu chuyện vẫn thể hiện khát vọng và niềm tin vào ngày mai tươi sáng, hòa bình lập lại, nhân dân được thoát cảnh đói nghèo, khổ cực.

Câu 2.

 Khi thấy Tràng đi cùng một người đàn bà lạ về nhà, người dân xóm ngụ cư lại ngạc nhiên vì:

  • Thứ nhất, người đàn bà ấy không phải là người dân ở đây, mà lưu lạc từ nơi khác đến. Vì vậy, không quen biết ai ở đây cả.
  • Thứ hai, Tràng là một người xấu xí, ngờ nghệch, lại đói khổ, nghèo nàn, nên việc đi cùng một người con gái lạ càng khiến dân làng tò mò
  • Thứ ba, giữa cảnh đói khát, khổ sở, con người ta chỉ nghĩ đến cái ăn chứ không ai dám mơ đến chuyện yêu đương, chuyện dựng vợ gả chồng cho cho con cái. Vậy mà Tràng và thị lại dám “nhặt” nhau về giữa lúc nạn đói đang hoành hành.

Sự ngạc nhiên của dân làng, của bà cụ Tứ và của chính Tràng nữa cho thấy tác giả đã sáng tạo được một tình huống truyện rất độc đáo, bất ngờ và đầy hóm hỉnh nhưng vẫn rất chân thật.

Loading...

Tình huống truyện đó đã góp phần làm nên tiếng cười bi hài cho tác phẩm. Đồng thời thể hiện khát vọng được sống, được yêu, được hạnh phúc của con người trong mọi hoàn cảnh dù là khó khăn nhất.

Cuộc nhặt vợ của Tràng
Cuộc nhặt vợ của Tràng

Câu 3.

Giải thích nhan đề “Vợ nhặt”:

Từ “nhặt” thông thường chỉ dành cho đồ vật, cho những thứ bị rơi vãi xuống đường, xuống đất và là thứ rất tầm thường, thậm chí như cỏ rác bên lề đường. Nhưng ở đây, từ “nhặt” lại được dành cho “vợ”. Trong khi đó “vợ” là một chức danh cao quý, quan trọng. Phải trải qua quá trình tìm hiểu, qua lễ cưới hỏi mới trở thành vợ chồng.

Như vậy, việc “nhặt vợ” ở đây cho thấy thân phận của con người lúc này cũng chẳng khác gì cỏ rác bên lề đường cho người ta nhặt được nhau. Họ sống thiếu thốn, khốn khổ đến mức bỏ quên mất cả chính mình, mất niềm vui và hạnh phúc vốn có của bản thân là tình yêu.

Câu 4.

Kim Lân đã có những phát hiện tinh tế và sâu sắc khi thể hiện niềm khao khát tổ ấm gia đình của nhân vật Tràng. Điều đó được thể hiện qua những chi tiết:

  • Lúc quyết định lấy vợ, Tràng cũng phân vân do dự nhiều lắm. Dù ngờ nghệch nhưng Tràng vẫn nhận thức được cuộc sống nghèo khó của mình, nhận thức được nạn đói đang hoành hành khắp nơi. Và cái chết có thể đến bất kỳ lúc nào. Nhưng cuối cùng Tràng cũng vẫn vượt lên trên hết tất cả những suy nghĩ, những tình cảnh ấy để nắm lấy hạnh phúc của mình. Tràng bỏ mặc mọi thứ, quyết định “nhặt” thị về làm vợ.
  • Tâm trạng của Tràng khi dẫn vợ về qua xóm ngụ cư: Tràng phởn phơ lắm. Trong khi những người khác đang lo lắng cuộc sống qua ngày, thì Tràng lại đem theo bên mình một người vợ, Tràng không sợ phải sống khổ hơn, ngược lại Tràng rất vui, vui ra mặt. Và cũng có một phần nào đó e thẹn. Dù sao đó cũng là những xúc cảm đặc biệt của tình yêu, của hai con người trong buổi đầu xác định gắn kết với nhau.
  • Trong buổi sáng đầu tiên sau khi có vợ: Mọi thứ trong gia đình Tràng đều thay đổi. Đầu tiên là tâm trạng của Tràng. Tràng như tỉnh dậy sau một giấc ngủ dài. Tràng lâng lâng, cảm giác Tràng chưa bao giờ có. Những ánh nắng ban mai thật đẹp. Nhà cửa, vườn tược đều được dọn dẹp sạch sẽ, quần áo đã được giặt và đem phơi… Tất cả những chi tiết nhỏ ấy góp lại làm nên sự thay đổi lớn cho Tràng và cả gia đình Tràng.

Câu 5.

Tâm trạng buồn vui xen lẫn của Bà cụ Tứ:

Bà vui vì con mình vẫn lấy được vợ dù nó ngờ nghệch, xấu xí và nghèo nàn. Nhưng bà cũng buồn vì trong lúc túng quẫn này, bà không thể là một người mẹ chu toàn công việc cho con được. Lẽ ra phải có dăm ba mâm mời họ hàng thân thích. Nhưng giữa lúc đói kém thế này, bà không thể làm gì cho con được. Bà buồn. Buồn và lo vì những tháng ngày sau này không biết con cái sẽ sống ra sao khi nạn đói vẫn đang hoành hành khắp nơi.

Qua những dòng tâm trạng đó, ta hiểu tấm lòng người mẹ tuy nghèo khó nhưng rất giàu yêu thương.

Câu 6.

Nghệ thuật viết truyện ngắn của Kim Lân:

  • Tình huống truyện độc đáo, hấp dẫn, bất ngờ và hài hước.
  • Ngôn từ giản dị, chân thật, gần gũi với người nông dân
  • Miêu tả tâm lí nhân vật rất chi tiết, sắc sảo và tường tận.

Kim Lân đã sáng tác nên một câu chuyện bi hài khiến người đọc vừa buồn cười, vừa thương cảm cho những con người bất hạnh. Qua đó, cảm phục tấm lòng nhân hậu và ý chí vươn tới tương lai tốt đẹp của họ.

Loading...
Bài viết cùng chuyên mục